خانه آمار اصفهان، پایگاه ارتقا سواد و فرهنگ آماری
درگذشت پروفسور رضا لطفی‌زاده

درگذشت پروفسور رضا لطفی‌زاده

لطف‌علی رحیم‌اوغلو عسکرزاده (متولد ۱۵ بهمن ۱۲۹۹)، مشهور به لطفی‌زاده، ریاضیدان، عالم کامپیوتر، مهندس برق و استاد بازنشسته علوم کامپیوتر در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، دانشمند سرشناس ایرانی‌-آمریکایی و مبدع نظریه سیستم‌های فازی و شاخه‌های متنوع آن بود. لطفی‌زاده از پدری ایرانی (اردبیلی) و مادری روس در باکو در جمهوری آذربایجان متولد شد و تحصیلات اولیه خود را در باکو و تهران انجام داد. او بیش از همه به خاطر طرح کردن ریاضیات فازی مشتمل بر مفاهیم مرتبط فازی همچون مجموعه‌های فازی، منطق فازی، الگوریتم‌های فازی، کنترل فازی و احتمالات فازی شناخته شده‌است. گفته می‌شود نوآوری‌های پروفسور لطفی‌زاده، امکان‌پذیری یک پارادایم تازه در هوش مصنوعی را تبیین، و رئوس کلی آن را ترسیم کرده‌ است.

تحقیقات پروفسور لطفی‌زاده در زمینه منطق فازی در بخش‌های گوناگون طراحی نرم‌افزار و سخت‌افزار و محاسبات کامپیوتری بر مبنای کلمات، تئوری شعور کامپیوتر، در درک زبان طبیعی و صنایع سبک و سنگین متمرکز شده بود. پروفسور لطفی‌زاده به عنوان کاشف و مبتکر «منطق فازی» شهرت جهانی دارد. وی که در جهان علم به «پروفسور زاده» معروف است، طی یک مقاله علمی کلاسیک که در سال ۱۳۴۳ به چاپ رسید، مفهوم مجموعه فازی را که مبتنی بر تئوری تجزیه و تحلیل سیستم‌های پیچیده است، بر اساس زبان طبیعی معرفی کرد.

پروفسور لطفی زاده بیش از ۳۵ دکترای افتخاری از دانشگاه‌های معتبر دنیا و جوایز متعدد از ژاپن، آمریکا، شوروی، روسیه، آذربایجان و ایران دریافت کرد و عضو آکادمی‌های علمی بی‌شمار بود. او در سال ۱۹۷۳ به عضویت در آکادمی ملی مهندسی برگزیده شد. وی یکی از پژوهشگرانی است که دارای بیشترین ارجاع (highly-cited) در مقالات علمی دنیاست. بیش از ۲۰۰ مقاله‌ی علمی را به‌ تنهایی در کارنامه‌ی علمی خود دارد و در هیئت تحریریه‌ی ۵۰ مجله‌ی علمی جهان مقام «مشاور» را داراست. زاده تا اکتبر ۲۰۱۴، ۱۴۰٬۰۰۰ یاد کرد در گوگل اسکالر داشته و نیز ۳۵۰٬۰۰۰ مقاله دارای کلمه‌ی «فازی» در عنوان خود بوده‌اند. در اسفندماه ۱۳۹۴ دانشگاه تهران به عنوان اولین دانشگاه محل تحصیل ایشان ضمن برگزاری بزرگداشتی نشان دکترای افتخاری خود را بدون حضور او به او اهدا کرد. لطفی زاده در سال ۲۰۰۹ موفق به اخذ نشان افتخار بنجامین فرانکلین شد.

پروفسور لطفی‌زاده، عضو هیئت مشورتی مرکز فازی آلمان، عضو هیات مشورتی مرکز تحقیقات فازی دانشگاه تگزاس، عضو کمیته مشورتی مرکز آموزش و تحقیقات سیستم‌های فازی و هوش مصنوعی رومانی، عضو هیات مشورتی موسسه بین‌المللی مطالعات سیستم‌ها، عضو هیئت مدیره انجمن بین‌المللی شبکه‌های اعصاب بوده است.

پروفسور فضل‌الله رضا، استاد و دانشمند ایرانی ساکن کانادا، دوباره در سال‌های 1379 و1381 به دعوت خانه ریاضیات اصفهان به ایران مسافرت کردند. در نخستین دیدار، جایزه سالانه جشنواره‌های خانه توسط شهرداری اصفهان به نام ایشان تعیین شد و در دومین مسافرت، سخنرانی­ای در همایش مدرسه و فناوری اطلاعات خانه ایراد کردند و این سخنرانی‌ها و سایر بیانات پروفسور رضا در کنفرانس‌ها و مجامع مختلف، مورد توجه اهل نظر قرار گرفت. خانه ریاضیات اصفهان، در اردیبهشت ماه 1380، برخی از سخنرانی‌های ایشان را چاپ و توزیع کرد، ولی به دلیل استقبال اهل علم و با توجه به اهمیت صحبت‌های پروفسور رضا، تلاش کرد با همکاری ایشان، تعداد دیگری از سخنرانی‌های مشارالیه را جمع­‌آوری کند و همراه سخنان ارائه شده در خانه ریاضیات اصفهان و ضمائم دیگر به چاپ برساند.

ایشان در روز 15 شهریور 1396 مصادف با 6 سپتامبر 2017 در کالیفرنیا آمریکا در سن 96 سالگی درگذشت.